THƠM NGON BÁNH ÍT LÁ GAI

Thủa nhỏ tôi vẫn thích loại bánh gai gói bằng lá chuối, vỏ bằng nếp dẻo  màu đen đặc trưng, nhân là đậu xanh ngọt lịm lẫn vài sợi dừa,hạt đậu phông rang dã nhỏ béo ngậy cùng mùi vị thơm nồng mà khi lớn lên tôi mới biết đó là mùi dầu chuối.Nhìn chung, bánh gai từ Bắc vào Nam không ai xa lạ,chỉ khác chút về cách gói và nguyên liệu nhưng chủ yếu là bột nếp, đậu xanh và lá gai,loại lá mọc tự do ở bờ rào, ven đường quê  đã tạo nên màu đen kì diệu của bánh.

Ở miền Bắc gọi là bánh gai, gói kích thước hình vuông chu vi khoảng 10cm.Ở miền Trung gói thành hình tháp gọi là bánh ít lá gai,trong bài này tôi không kể về địa danh nổi tiếng làm bánh gai,cũng không kể về cách làm bánh gai cầu kỳ mà các bà, các mẹ, các chị vào những dịp lễ Tết, giỗ chạp đã làm, hoặc có cả một làng nghề nổi tiếng chế biến kinh doanh phát đạt.Lá gai, nguyên liệu khiến cho chiếc bánh có màu sắc đen bóng đặc trưng tôi không biết vì sao có tên gọi như vậy, nhưng có lẽ do lá có răng cưa như những gai nhọn mà ông bà mình gọi thế cho tiện cũng nên!

Lá Gai

Dù gì đi nữa thì khi tìm hiểu tôi mới biết được trong kho tàng ẩm thực Việt Nam là muôn vàn món ngon vật lạ được chế biến từ sản vật thiên nhiên phong phú khắp mọi miền đất nước,bánh gai và bánh ít lá gai chỉ là một trong muôn vàn loại bánh tuyệt vời của quê hương từng làm nao lòng những ai xa quê hương tìm về nỗi nhớ là vậy. Lá gai dùng làm bánh còn làm thuốc phòng và chữa động thai theo y học cổ truyền được gọi tên thuốc là Trừ ma.Gai (Boehmeria) có 75 loài, ở Việt Nam có 10 loài. Gai được trồng hoặc mọc tự nhiên ở nhiều nước châu Á như Lào, Campuchia, Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan, Nhật Bản... Gai sinh sản vô tính, bằng cách chiết cành giống như ở dâu tằm.

Như vậy, từ xa xưa, bánh gai không những ngon thơm mà còn có tác dụng làm thuốc Theo y học cổ truyền: Lá gai (trừ ma diệp) vị ngọt, tính hàn, có tác dụng lương huyết, chi huyết (cầm máu), phá ứ  do đó dùng bánh gai là tốt cho sức khỏe không thể phủ nhận.Đến đây tôi chợt nhớ đến một câu nói truyền khẩu là “dân mình sống giữa rừng thuốc” rất chính xác,chứng tỏ nguồn dược liệu phong phú dồi dào hữu ích cho đời sống con người trong thiên nhiên từ bao đời nay là có thật.Sau này, sự tận diệt, khai thác quá mức các loài dược liệu mà không đường phát triển bảo tồn thiên nhiên cũng sẽ dễ dàng làm mất đi loài cây quý.

Cứ nghĩ vậy là tôi lo âu, sợ một ngày kia con cháu mình không còn được nếm hương vị chiếc bánh gai phối hợp nhiều hương vị đặc trưng và có màu đen độc đáo đang dần mai một giữa rừng bánh công nghiệp mà nao lòng.Gần đây, Phước Lương Hữu và Kim Hà về quê Phú Yên đã mang  tặng tôi những chiếc bánh ít lá gai do gia đình dưới quê Mằng Lăng làm,bánh thật ngon,đậm đà hương vị làng quê… đã gieo mãi trong tôi niềm cảm xúc ngọt ngào mà vấn vương nỗi nhớ để viết nên bài này gửi chút rung động về một loại bánh quê chan hòa tình cảm thân thương mà thủa nhỏ tôi thường được thưởng thức.Với tôi, bánh ít lá gai còn là tấm lòng quê hương thơm thảo ngọt lịm ân tình khiến những người con xa quê vẫn nhớ.

Quê hương luôn là chốn mãi hoài trong nỗi nhớ của những người con rời xa lưu lạc,nơi có những giòng sông trong mát dạt dào, có lũy tre, ruộng lúa bờ đê cùng cánh diều chao liệng trưa hè.Quê hương còn là nỗi niềm khát khao bình yên ấm áp của những người con đi xa trở về trong tình thân thương  họ hàng, bà con lối xóm.Quê hương còn là nơi ươm khát vọng tương lai của bao trái tim trẻ thơ đã lớn lên ngập tràn máu đỏ,tôi hiểu để nghe từ sâu thẳm hồn mình là dạt dào lời ru khúc ca dao hiền hòa của đất mẹ! Chao, chỉ nghĩ thế thôi cũng đủ để rưng rưng niềm yêu tha thiết.

Chỉ cần hai câu thơ của nhà thơ Đỗ Trung Quân trong bài”Quê hương”

“Quê hương nếu ai không nhớ

Sẽ không lớn nổi thành người”

Đủ để tôi thắt lòng khi nghĩ đến quê hương,mình đã xa tự lâu trên bước đường phiêu bạt chưa lần nào trở về và những chiếc bánh ít lá gai đậm đà thơm ngọt ấy khiến tôi nhớ mãi hoài không thể nào quên.

PHAN THỊ VINH

Hình ảnh : phuocluonghuu

QUÊ HƯƠNG NẾU AI KHÔNG NHỚ...

Chúng ta ai cũng có một quê hương để mà nhớ,để mà thương và lâu lâu lên đường về thăm.Tuần qua Bolgger phuocluonghuu đã cùng vợ về thăm quê...vợ.

Một nơi gọi là Thôn Hội Tín,Xã An Thạch,Huyện Tuy An Tỉnh Phú Yên

 Nơi có ngôi chợ quê mà 9 giờ sáng đã muốn tan chợ

...và có những người bà con thân thương luôn mau mắn đến thăm hỏi khi nghe tin có ai đó vừa trỡ về

" Mẹ về nón lá nghiêng che..."

 

Nghề nông và chăn nuôi là hai nguồn thu nhập chính tại đây nên sản phẩm mua bán sầm uất vào mỗi buổi sáng là...rau muống

Với họ mỗi buổi sáng kiếm được từ 10.000 đến 20.000 đồng từ chuyện mua đi bán lại rau muống đã là một thu nhập cao rồi !

Ít thấy một món đồ chơi hiện đại và đầy màu sắc ở nơi trẻ con tại đây vì giá tiền quá cao đối với cha mẹ chúng nên bọn nhóc tìm đến những thú vui khác mà phần đông trẻ con Thành phố không hề thấy và chưa bao giờ có được.

Thằng bé và con Kỳ Tôm

Mằng Lăng nổi tiếng nhờ có ngôi Thánh Đường cổ kính do Linh mục Joseph de La Cassagne (thường gọi là Cố Xuân) khởi công xây dựng vào năm 1892 

Nhà thờ Mằng Lăng là một nhà thờ Công giáo nằm trên địa phận huyện Tuy An tỉnh Phú Yên^[1]. Đây là nhà thờ thuộc Giáo xứ Mằng Lăng, là nơi sinh của Chân phước Anrê Phú Yên, một trong những vị tử đạo bổn mạng của giới trẻ Công giáo. Nhà thờ hiện nay cũng là nơi hành hương vào dịp lễ kỷ niệm Chân phước Anrê Phú Yên và thánh lễ cầu cho giới trẻ Công giáo Việt Nam. Với lịch sử gần 120 năm tồn tại, nhà thờ Mằng Lăng được coi nhà thờ cổ nhất tỉnh Phú Yên^[2] và là một trong những nhà thờ lâu đời nhất của Việt Nam^[3]. Nhà thờ là điểm đến khá thu hút khu du lịch Phú Yên^[1]. Đây cũng là nơi lưu giữ cuốn sách chữ quốc ngữ đầu tiên - Phép giảng tám ngày của linh mục Alexandre de Rhodes in năm 1651 tại Roma, Ý^[2]

( Theo Wikipedia )

Bên tượng Á Thánh Anrê Phú Yên

Phép giảng tám ngày của linh mục Alexandre de Rhodes in năm 1651 tại Roma, Ý đang được lưu giữ tại Nhà Thờ Mằng Lăng

Một địa điểm du lịch nổi tiếng khác tại nơi đây mà không thể không nói đến là GÀNH ĐÁ ĐĨA

Một sự sắp xếp đến kỳ lạ của thiên nhiên

Những sản phẩm khai thác từ vùng biển tại đây được bày bán la liệt 

Những con sao biển nhiều hình dạng và màu sắc

Một " cửa hàng " như thế này là cả một công sức của bọn trẻ con tại đây

Bọn chúng ngụp lặn ngoài biển khai thác san hô,tìm kiếm những con ốc lạ,đẹp để bán cho du khách

Và quả những cây Dứa Dại mọc ven theo bờ biển cũng được chào mời như là một thực phẩm chức năng trị tim mạch,tiểu đường...

Chúng ta còn nhìn thấy trên đường những hàng rào,ngôi nhà được sắp xếp khéo léo bằng những phiến đá dẹp hình đĩa,một loại vật liệu thiên nhiên có rất nhiều tại đây

Nhưng một ngôi nhà kỳ công như vậy chỉ dùng để...nhốt bò !

Và một món đặc sản mà khi đến phải ăn,khi về phải mang : BÁNH ÍT LÁ GAI

 Lá Gai

Cây lá gai là một loại cây dại mọc theo hàng rào,bờ dậu..

Một hỗn hợp bột nếp,lá gai đem xay nhuyễn và nhồi cho đến khi có độ dẽo....

cuộn vào một mãnh lá chuối

 đem hấp...

và thành phẩm

Một loại bánh có sắc đen tuyền 

Độ dai dẽo của bánh,mùi lá gai thơm thoang thoãng thêm vị ngọt của nhân đậu xanh trộn dừa làm chúng ta không thể nào dừng lại khi đã ăn quá...3 cái

"Quê hương nếu ai không nhớ,sẽ không lớn nỗi thành người"

Hình ảnh và lời bình : phuocluonghuu